ส่วนประกอบที่สำคัญของจักยาน มีดังนี้
เสต็ม (Stem)
- เสต็มมีหน้าที่จับแฮนด์และคอให้ยึดติดกัน มีองศาต่างกันและความแข็งแรงตามแต่ประเภทรถนั้นๆ
แฮนด์ (Hand)
- แฮนด์คือส่วนที่มีไว้บังคับรถคล้ายพวงมาลัยรถยนต์ และเป็นที่ยึดอุปกรณ์ต่างๆ เช่น ชุดขับเคลื่อน เบรก เป็นต้น
โช๊คอัพ (Shock absorber)
- โช๊คอัพมีหน้าที่จับยึดล้อกับเฟรมเข้าด้วยกันโดยมีระบบกันสะเทือนในตัว ส่วนรถที่ไม่ต้องการให้เสียกำลังขับเคลื่อนจะใช้ตะเกียบทำหน้าที่คล้ายกันแต่ไม่กันสะเทือน
ล้อ (Wheel)
- ประกอบด้วยวงล้อหรือขอบล้อ ซี่่ลวด ดุมล้อ แกนปลด ยางนอก และยางใน
เฟือง (Bike Gear)
- เฟืองหลังติดอยู่ที่ล้อด้านหลังมีหน้าที่เป็นตัวทดกำลังรอบต่างๆ ของการแปรจากชุดขับเคลื่อนตัวอื่น
ตีนผี (Rear Derailleur)
- มีหน้าที่ร้อยโซ่ให้เข้ากับเฟืองตามคำสั่งของชิพเตอร์ที่สั่งผ่านสายเคเบิ้ล ตีนผียังทำหน้าที่รักษาความตึงของโซ่ให้พอเหมาะอยู่ตลอดเวลา ตีนผียังมีส่วนประกอบอื่น เช่น ล้อเกลี่ย เป็นต้น
จานหน้า (Front Derailleur)
- มีหน้าที่เป็นตัวขับเคลื่อนหลักของจักรยานที่รับแรงขับมาจากเท้า โดยผ่านแป้นบันไดและขาจาน
- จานหน้ามาตรฐานของจักรยานเสือภูเขามี 3 ใบ
ขาจาน (Crankset)
- มีหน้าที่ยึดติดกับจานเพื่อรับแรงปั่นจากเราให้เป็นวงกลมโดยเชื่อมต่อสองฝั่งของของขาจานด้วยกะโหลก
แป้นบันได (Pedals)
- แป้นจุดหมุนไว้วางเท้าเวลาปั่นเพื่อขับเคลื่อนรถ
กะโหลก (Bottom Bracket)
- มีหน้าที่ยึดขาจานขับเคลื่อนสองฝั่งให้ติดกัน
- โดยในกะโหลกจะมีลูกปืนทั้งแบบเม็ดและแบบตลับเพื่อความลื่นไหลขณะเราปั่น
ชิพเตอร์
- มีหน้าที่ปรับเปลี่ยนทดเกียร์จากแรงปั่นของเราที่กระทำต่อขาจานและจานหน้า เพื่อให้เกิดความเหมาะสมต่อการปั่นในแต่ละพื้นที่ และความเร็วโดยมีส่วนในการลดการสึกหรอจากแรงเครียดด้วย
- จักรยานเสือภูเขามีชิพเตอร์ยึดติดอยู่ที่ด้านซ้ายขวาของแฮนด์จักรยาน ชิพเตอร์ด้านซ้ายจะควบคุมโซ่หน้าผ่านการดีด และดึงของสับจาน เพื่อให้โซ่วางลงที่จานหน้า 3 ใบ ส่วนชิพเตอร์ด้านขวาของแฮนด์จะควบคุมตีนผีให้ร้อยเรียงโซ่เข้าเฟืองตามความต้องการของเรา
สับจาน (Derailleur)
- มีหน้าที่รับคำสั่งจากชิพเตอร์ผ่านสายเคเบิล เพื่อปรับโซ่ให้วางตรงจานหน้าตามต้องการ
เบรก (Brake)
- มีหน้าที่ชะลอหรือหยุดรถที่เคลื่อนที่
- เบรกมี 2 ประเภท คือ ดิสก์เบรก และวีเบรก
- ดิสก์เบรก ประกอบด้วยจานเบรก ปั๊มเบรก สายเคเบิ้ลหรือท่อเคเบิ้
- วีเบรก ประกอบด้วยก้ามเบรก สปริง ผ้าเบรกและเคเบิ้ล
- เบรคจักรยานจะอยู่คนละทางกับเบรกมอเตอร์ไซค์ คือ ซ้ายหมายถึงหน้า ขวาหมายถึงหลัง
หลักอานและเบาะ (Saddle Bar and Seatpost)
- หลักอานก็สามารถเลื่อนขึ้นลงได้ตามขนาดความสูงของผู้ขี่จักรยาน